ആരാണ് മുജ്തബ ഖാംനഈ? ഇറാന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിനെ അടുത്തറിയാം

ടെഹ്‌റാൻ | യുഎസ്-ഇസ്റാഈൽ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആയത്തുല്ല സയ്യിദ് അലി ഖാംനഈയുടെ പിൻഗാമിയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മുജ്തബ ഖാംനഈ അധികാരമേൽക്കുമ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിലെ ഈ നിശബ്ദ സാന്നിധ്യത്തെയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി തിരശ്ശീലക്ക് പിന്നിൽ ഇറാൻ രാഷ്ട്രീയത്തെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മുജ്തബ, രാജ്യം അതീവ ഗുരുതരമായ പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് പരമോന്നത പദവിയിലെത്തുന്നത്.

ജനനം, പഠനം, പശ്ചാത്തലം

1969 സെപ്റ്റംബർ 8-ന് ഇറാന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ നഗരമായ മശ്ഹദിലാണ് മുജ്തബ ഖാംനഈ ജനിച്ചത്. സയ്യിദ് അലി ഖാംനഈയുടെ ആറ് മക്കളിൽ ഒരാളായ അദ്ദേഹം, ശിയാ ഇസ്‌ലാമിക പഠന കേന്ദ്രമായ ഖ്വോമിലാണ് ഉപരിപഠനം നടത്തിയത്. പിതാവിനെപ്പോലെ ‘ആയത്തുല്ല’ പദവിയിലല്ലെങ്കിലും, ‘ഹുജ്ജത്തുൽ ഇസ്‌ലാം’ എന്ന മധ്യനിര പണ്ഡിത പദവി അദ്ദേഹം വഹിക്കുന്നു.

വിപ്ലവ ഗാർഡുകളുമായുള്ള ബന്ധം

ഇറാന്റെ കരുത്തുറ്റ സൈനിക വിഭാഗമായ ഇസ്‌ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സുമായി (ഐ ആർ ജി സി) മുജ്തബയ്ക്ക് അടുത്ത ബന്ധമാണുള്ളത്. 1980-കളിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത് ഒരു കോംബാറ്റ് യൂണിറ്റിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം, അന്നുമുതൽ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി അടുത്ത സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നു. ഔദ്യോഗിക പദവികൾ ഒന്നുമില്ലാതിരുന്നിട്ടും ഇറാന്റെ സുരക്ഷാ-രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിൽ മുജ്തബയുടെ വാക്കിന് വലിയ വിലയുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

വിവാദങ്ങളും ഉപരോധങ്ങളും

2019-ൽ അമേരിക്ക മുജ്തബ ഖാംനഈക്ക് മേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിതാവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നു എന്നതായിരുന്നു ഇതിന് കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടത്. 2009-ലെ വിവാദപരമായ ഇറാൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിൽ ഇദ്ദേഹം പങ്കുവഹിച്ചതായി ആരോപണങ്ങളുണ്ട്. കൂടാതെ, വിദേശ നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെയും മറ്റും വലിയ സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം അദ്ദേഹം നേടിയതായും രാജ്യാന്തര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.

ഒരു പാരമ്പര്യ കൈമാറ്റം

1979-ലെ ഇസ്‌ലാമിക വിപ്ലവം രാജഭരണത്തെയും പാരമ്പര്യ കൈമാറ്റത്തെയും അട്ടിമറിച്ചാണ് അധികാരത്തിൽ വന്നതെങ്കിലും, ഇപ്പോഴത്തെ അടിയന്തര സാഹചര്യം പരിഗണിച്ച് ഒരു കുടുംബവാഴ്ചാ സ്വഭാവമുള്ള പിൻഗാമിയെത്തന്നെ പണ്ഡിത സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. അലിറേസ അറാഫി, ഹസ്സൻ ഖൊമേനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരെ മറികടന്നാണ് മുജ്തബ ഈ സ്ഥാനത്തെത്തിയത്. ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ മാത്രം പരമോന്നത നേതാവാണ് 56-കാരനായ മുജ്തബ ഖാംനഈ.

Summary

Mojtaba Khamenei, the 56-year-old son of the late Ali Khamenei, has emerged from the shadows to become Iran’s third Supreme Leader. Despite his limited public profile, his deep ties with the Revolutionary Guards and the clerical establishment made him the top choice during this period of regional instability. His appointment marks a significant moment as the country navigates a direct conflict with Israel and internal economic challenges.