ഞെരുക്കത്തിനിടയിലും ജനപ്രിയം

കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യ ചരിത്രത്തില്‍ നിര്‍ണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവിനെ അടയാളപ്പെടുത്തി 2026-27 സാമ്പത്തിക വര്‍ഷത്തേക്കുള്ള സംസ്ഥാന ബജറ്റ്, ധനമന്ത്രി കെ എന്‍ ബാലഗോപാല്‍ നിയമസഭയില്‍ അവതരിപ്പിച്ചു. ഏകദേശം രണ്ട് ലക്ഷം കോടി രൂപയോളം വലിപ്പമുള്ള ഈ ബജറ്റ്, രണ്ടാം പിണറായി വിജയന്‍ സര്‍ക്കാറിന്റെ അവസാന ബജറ്റ് എന്ന നിലയില്‍ രാഷ്ട്രീയമായും സാമ്പത്തികമായും ഏറെ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നതാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ മുന്നില്‍ കണ്ടുകൊണ്ട് ജനപ്രിയ ക്ഷേമപദ്ധതികള്‍ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനൊപ്പം, സംസ്ഥാനം നേരിടുന്ന അതീവ ഗുരുതര സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെയും കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാറിന്റെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധത്തെയും മറികടക്കാനുള്ള ഒരു “സര്‍വൈവല്‍ സ്ട്രാറ്റജി’ അഥവാ അതിജീവന തന്ത്രം കൂടിയാണ് ഈ ധനകാര്യ രേഖ. ആഗോള സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന്റെ അലയൊലികള്‍ക്കും കേന്ദ്ര വിഹിതത്തിലെ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലിനും ഇടയില്‍ ശ്വാസം മുട്ടുന്ന സംസ്ഥാന ഖജനാവിനെ കരകയറ്റാന്‍ നികുതി വര്‍ധനവിലൂടെയും പുതിയ വരുമാന മാര്‍ഗങ്ങളിലൂടെയും ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു കാഴ്ചയാണ് ഇത്തവണ കണ്ടത്.

“നവകേരളം’ എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള പ്രയാണത്തില്‍ വികസനവും കരുതലും ഒരുപോലെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള സര്‍ക്കാറിന്റെ ഇച്ഛാശക്തി ബജറ്റിലുടനീളം പ്രകടമാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പദ്്വ്യവസ്ഥ 6.19 ശതമാനം വളര്‍ച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയതായി ബജറ്റിന് മുന്നോടിയായി അവതരിപ്പിച്ച സാമ്പത്തിക അവലോകന റിപോര്‍ട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാള്‍ അല്‍പ്പം കുറവാണെങ്കിലും, കൊവിഡാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍, സാധാരണക്കാരന്റെ നിത്യജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന പണപ്പെരുപ്പം ഒമ്പത് ശതമാനത്തിലധികമായി തുടരുന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളില്‍ പണപ്പെരുപ്പം നഗരങ്ങളേക്കാള്‍ കൂടുതലാണെന്നത് കാര്‍ഷിക-ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍, വിലക്കയറ്റം പിടിച്ചുനിര്‍ത്താനും ജനങ്ങളുടെ വാങ്ങല്‍ ശേഷി വര്‍ധിപ്പിക്കാനും ഉതകുന്ന നടപടികള്‍ക്ക് ബജറ്റ് മുന്‍തൂക്കം നല്‍കുന്നുണ്ട്. സേവന മേഖലയുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ടൂറിസം, ഐ ടി രംഗങ്ങളുടെ കരുത്തിലാണ് കേരളം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയിലെ റെക്കോര്‍ഡ് കുതിച്ചുചാട്ടവും വ്യവസായ മേഖലയിലെ ഉണര്‍വും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാന വര്‍ധനവിന് ആക്കം കൂട്ടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തനത് വരുമാനത്തിലെ പരിമിതികള്‍ സര്‍ക്കാറിനെ വലയ്ക്കുന്നുണ്ടെന്ന് വേണം പറയാന്‍.

കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാറിന്റെ സാമ്പത്തിക അവഗണനയും അതുണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിയുമാണ് ബജറ്റിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലമായി സംസ്ഥാനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. റവന്യൂ കമ്മി ഗ്രാന്റിലുണ്ടായ 5,000 കോടി രൂപയുടെ കുറവും, ജി എസ് ടി നഷ്ടപരിഹാരം നിലച്ചതുവഴി വര്‍ഷം തോറും ഉണ്ടാകുന്ന 12,000 കോടി രൂപയുടെ നഷ്ടവും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെ ഉലച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ, കിഫ്ബി, പെന്‍ഷന്‍ കമ്പനി എന്നിവ വഴിയുള്ള വായ്പകളെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊതുകടമായി കണക്കാക്കി കടമെടുപ്പ് പരിധി വെട്ടിക്കുറച്ച നടപടി വികസന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ സാരമായി ബാധിച്ചു. ഈ പ്രതികൂല സാഹചര്യത്തിലും സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം പാലിക്കാന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ നിര്‍ബന്ധിതരാകുകയാണ്. റവന്യൂ കമ്മി 1.9 ശതമാനമായും ധനക്കമ്മി 3.16 ശതമാനമായും കുറച്ചുകൊണ്ടുവരാന്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ബജറ്റ്, കേന്ദ്ര നിബന്ധനകള്‍ക്കുള്ളില്‍ നിന്നുകൊണ്ട് പരമാവധി വികസനം സാധ്യമാക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്.

വികസന കാഴ്ചപ്പാടില്‍ വലിയൊരു നയം മാറ്റത്തിന് ഈ ബജറ്റ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏറെ വിവാദങ്ങള്‍ക്കും ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങള്‍ക്കും വഴിവെച്ച സില്‍വര്‍ലൈന്‍ പദ്ധതിയില്‍ നിന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ തന്ത്രപരമായി പിന്മാറുന്ന സൂചനയാണ് ബജറ്റ് നല്‍കുന്നത്. പകരം, നിലവിലുള്ള മെട്രോ സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്നതും കുറഞ്ഞ ചെലവില്‍ നടപ്പാക്കാവുന്നതുമായ “റീജ്യനല്‍ റാപിഡ് ട്രാന്‍സിറ്റ് സിസ്റ്റം’ ധനമന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം മുതല്‍ കാസര്‍കോട് വരെ നീളുന്ന 583 കിലോമീറ്റര്‍ എലിവേറ്റഡ് (തൂണുകളിലൂടെയുള്ള) റെയില്‍ പാതക്കായി 100 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡല്‍ഹി- മീററ്റ് പാതയുടെ മാതൃകയില്‍ വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ഈ പദ്ധതി, വന്‍തോതിലുള്ള ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കല്‍ ഒഴിവാക്കുമെന്നതിനാല്‍ ജനകീയ എതിര്‍പ്പ് കുറയ്ക്കാന്‍ സഹായിക്കുമെന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ കണക്കാക്കുന്നു. കൂടാതെ, എം സി റോഡിന്റെ സമഗ്ര വികസനത്തിനായി 5,217 കോടി രൂപയും, പ്രതിസന്ധിയിലായ കെ എസ് ആര്‍ ടി സിയെ കരകയറ്റാന്‍ ശമ്പളവും പെന്‍ഷനും ഉള്‍പ്പെടെ 8,265 കോടി രൂപയുടെ ബൃഹത്തായ പാക്കേജും പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഗതാഗത മേഖലക്ക് പുത്തന്‍ ഉണര്‍വേകും.

സാധാരണക്കാരെയും ക്ഷേമപദ്ധതി ഗുണഭോക്താക്കളെയും ചേര്‍ത്തുപിടിക്കാന്‍ ബജറ്റ് മറന്നില്ല. 60 ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന ഗുണഭോക്താക്കള്‍ക്കായി സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പെന്‍ഷന്‍ വിതരണത്തിന് 14,500 കോടി രൂപയാണ് വകയിരുത്തിയത്. പെന്‍ഷന്‍ തുക 2,500 രൂപയായി വര്‍ധിപ്പിച്ചില്ലെങ്കിലും, കുടിശ്ശികയില്ലാതെ പെന്‍ഷന്‍ നല്‍കുമെന്ന ഉറപ്പ് എന്തുകൊണ്ടും ആശ്വാസകരമാണ്. ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി മഠങ്ങളിലും ആശ്രമങ്ങളിലും കഴിയുന്ന വരുമാനമില്ലാത്ത അന്തേവാസികള്‍ക്ക് സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പെന്‍ഷന്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചത് ക്രിസ്്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ അനുകൂല വികാരം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് സർക്കാർ കണക്കുകൂട്ടുന്നു. അങ്കണവാടി വര്‍ക്കര്‍മാര്‍ക്കും ആശാ വര്‍ക്കര്‍മാര്‍ക്കും 1,000 രൂപയുടെ വര്‍ധനവ് നല്‍കിയത് താഴേത്തട്ടിലുള്ള സന്നദ്ധ പ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് ആശ്വാസകരമാകും. വയനാട് ഉരുള്‍പൊട്ടല്‍ ദുരന്തബാധിതരുടെ ബേങ്ക് വായ്പകള്‍ എഴുതിത്തള്ളുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും, പുനരധിവാസത്തിനായി 2,000 കോടി രൂപയുടെ പാക്കേജും സര്‍ക്കാറിന്റെ മാനുഷിക മുഖം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

മധ്യകേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ നിര്‍ണായക സ്വാധീനമുള്ള റബ്ബര്‍ കര്‍ഷകരെ പ്രീതിപ്പെടുത്താന്‍ റബ്ബറിന്റെ താങ്ങുവില കിലോക്ക് 200 രൂപയായി ഉയര്‍ത്തി. കര്‍ഷക സംഘടനകള്‍ 250 രൂപ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, 170 രൂപയില്‍ നിന്നുള്ള ഈ വര്‍ധനവ് സ്വാഗതാര്‍ഹമാണ്. ഇതിനായി 600 കോടി രൂപയാണ് വകയിരുത്തിയത്. കൂടാതെ, ലോക ബേങ്ക് സഹായത്തോടെയുള്ള “കേര’ പദ്ധതി വഴി പഴയ റബ്ബര്‍ തോട്ടങ്ങള്‍ ആധുനികവത്കരിക്കാനും കാര്‍ഷിക മേഖലയെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തില്‍ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും ബജറ്റ് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. കൊച്ചിയിലും തിരുവനന്തപുരത്തും ഗ്രീന്‍ ഹൈഡ്രജന്‍ ഹബ്ബുകള്‍ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള നീക്കം ഭാവി ഊര്‍ജ സ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള കേരളത്തിന്റെ ചുവടുവെപ്പാണ്.

വരുമാനം വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ചില കടുപ്പമേറിയ തീരുമാനങ്ങളും ധനമന്ത്രിക്ക് എടുക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. ഭൂനികുതിയില്‍ വരുത്തിയ 50 ശതമാനം വര്‍ധനവ് സാധാരണക്കാരെയും ചെറുകിട ഭൂവുടമകളെയും ബാധിച്ചേക്കാം. അടിസ്ഥാന നികുതിയില്‍ സ്ലാബ് തിരിച്ച് അഞ്ച് രൂപയില്‍ നിന്ന് 7.5 രൂപയായും, ഉയര്‍ന്ന സ്ലാബില്‍ 30 രൂപയില്‍ നിന്ന് 45 രൂപയായും വര്‍ധനവ് വരും. കൂടാതെ, 15 വര്‍ഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള വാഹനങ്ങള്‍ക്ക് “ഗ്രീന്‍ ടാക്‌സ്’ 50 ശതമാനം വര്‍ധിപ്പിച്ചത് പഴയ വാഹനങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നവര്‍ക്ക് തിരിച്ചടിയാകും. ജി എസ് ടി കുടിശ്ശിക പിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനായി പ്രഖ്യാപിച്ച ആംനസ്റ്റി പദ്ധതിയിലൂടെ ഖജനാവിലേക്ക് കൂടുതല്‍ പണം എത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാല്‍, പെട്രോള്‍- ഡീസല്‍ സെസ്സ് കുറയ്ക്കാത്തതും ഭൂനികുതി വര്‍ധനവും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ രൂക്ഷ വിമര്‍ശത്തിന് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയായ കിഫ്ബി നേരിടുന്ന തിരിച്ചടവ് പ്രതിസന്ധിയാണ് ബജറ്റ് ഉയര്‍ത്തുന്ന മറ്റൊരു ആശങ്ക. 2026 മുതല്‍ കിഫ്ബി എടുത്ത വായ്പകളുടെ വന്‍തുക തിരിച്ചടവ് ആരംഭിക്കുകയാണ്. അടുത്ത അഞ്ച് വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ 16,517 കോടി രൂപ തിരിച്ചടക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് മുന്നില്‍ കണ്ട്, കിഫ്ബിയെ കേവലമൊരു അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസന ഏജന്‍സി എന്നതിലുപരി, വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന പദ്ധതികളില്‍ നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമായി മാറ്റുമെന്ന് ധനമന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചു. സാമൂഹിക മേഖലയിലെ നിക്ഷേപങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം തന്നെ, ടോള്‍ റോഡുകള്‍, വ്യവസായ പാര്‍ക്കുകള്‍ തുടങ്ങിയ വരുമാനദായക പദ്ധതികളിലേക്കും കിഫ്ബി ഇനി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കും. ചുരുക്കത്തില്‍, സാമ്പത്തിക പരിമിതികള്‍ക്കിടയിലും വികസനവും ക്ഷേമവും ഉറപ്പാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന, വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യുദ്ധത്തിന് മുന്നോടിയായുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ- സാമ്പത്തിക രേഖയാണ് ഈ ബജറ്റ്.