ഇറാന്റെ ഭാവി എന്ത്? ചെറുത്തുനിൽപ്പ് തുടരുമോ, അതോ ആയുധം വെച്ച് കീഴടങ്ങുമോ? ഉറ്റുനോക്കി ലോകം

ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഈയുടെ അന്ത്യം പശ്ചിമേഷ്യയെ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഘട്ടമാണിത്. 1989 മുതൽ ഇറാന്റെ സമസ്ത മേഖലകളെയും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനഈയുടെ മരണം കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിയോഗമല്ല, മറിച്ച് ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ തന്നെ നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിക്കുന്ന വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയാണ്. അമേരിക്കയും ഇസ്റാഈലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ ഖാംനഈ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ ഇറാൻ ഇപ്പോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്.

ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ ഇസ്റാഈലും യുഎസും സംയുക്തമായി ആരംഭിച്ച ‘ഓപ്പറേഷൻ റോറിംഗ് ലയൺ’ (Operation Roaring Lion) എന്ന സൈനിക നീക്കത്തിലൂടെ ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ പല കേന്ദ്രങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞു. ഖാംനഈക്ക് പുറമെ ഇറാന്റെ പ്രതിരോധ മന്ത്രി അസീസ് നാസിർസാദെ, ഐ ആർ ജി സി കമാൻഡർ മുഹമ്മദ് പാക്പൂർ, സുരക്ഷാ ഉപദേശകൻ അലി ശംഖാനി തുടങ്ങിയ ഉന്നതർ കൊല്ലപ്പെട്ടത് ഇറാന്റെ സൈനിക പ്രതിരോധത്തെ മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ഇസ്ഫഹാൻ, കോം തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേരെയുണ്ടായ ശക്തമായ ബോംബാക്രമണം ഇറാന്റെ പ്രതിരോധ കവചങ്ങളെ തകർത്തു. യു എ ഇ, ബഹ്‌റൈൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ യുഎസ് താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ മിസൈൽ ആക്രമണം നടത്തിയെങ്കിലും അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും വിഫലമായി.

ഇറാന്റെ ഭാവി അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെ നിഴലിൽ

ഖാംനഈയുടെ അന്ത്യത്തോടെ ഇറാന്റെ ഭാവിയിൽ മൂന്ന് പ്രധാന സാധ്യതകളാണ് നിരീക്ഷകർ കാണുന്നത്. അധികാര കൈമാറ്റവും ആഭ്യന്തര കലഹവും ആണ് അതിൽ ഒന്ന്. ഖാംനഈ തന്റെ പിൻഗാമിയെ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നില്ല. മകൻ മുജ്തബ ഖാംനഈയോ അതോ മുതിർന്ന പണ്ഡിതന്മാരോ അധികാരം ഏറ്റെടുക്കും എന്നതിനെ ചൊല്ലി അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സിനുള്ളിൽ കടുത്ത തർക്കങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ അധികാര വടംവലി ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയെ തകർക്കും.

ദീർഘകാലമായി ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പൊരുതുന്ന ഇറാനിലെ ജനതയ്ക്ക് ഇതൊരു സുവർണ്ണാവസരമാണെന്ന് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ടെഹ്‌റാനിലും കാരജിലും ജനങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങി ആഹ്ലാദിക്കുന്നത് ഇറാന്റെ നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തോടുള്ള കടുത്ത അമർഷത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. സൈന്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം കുറയുന്നതോടെ രാജ്യം ഒരു പുതിയ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയേക്കാമെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

സിവിൽ ഭരണകൂടം ദുർബലമായാൽ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് (ഐ ആർ ജി സി) രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണം നേരിട്ട് ഏറ്റെടുക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ഇറാനെ കൂടുതൽ തീവ്രമായ സൈനിക സ്വഭാവമുള്ള രാജ്യമാക്കി മാറ്റുമെന്നും വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ചെറുത്തുനിൽപ്പ് തുടരുമോ, കീഴടങ്ങുമോ?

പരമോന്നത നേതാവിന്റെ വിയോഗവും സൈനിക നേതൃത്വത്തിന്റെ തകർച്ചയും ഇറാനെ മുട്ടുകുത്തിക്കുമോ എന്നാണ് ലോകരാജ്യങ്ങൾ ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ അത്യാധുനിക മിസൈൽ ശേഖരവും ഐ ആർ ജി സിയുടെ കരുത്തും ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചടിക്കാനാണോ അതോ കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ആയുധം വെച്ച് കീഴടങ്ങാനാണോ ഇറാൻ തയ്യാറാവുക എന്നത് നിർണ്ണായകമാണ്.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മുന്നോട്ടുവെച്ച ‘രഹസ്യ സന്ധി’ അല്ലെങ്കിൽ ‘മരണം’ എന്ന കടുത്ത നിബന്ധന ഇറാൻ എങ്ങനെ നേരിടുമെന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി. സൈന്യത്തിനുള്ളിലെ ഭിന്നതകളും ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ഇറാന്റെ പ്രതിരോധ വീര്യത്തെ ബാധിക്കുമോ അതോ രാജ്യം ഒരു സമ്പൂർണ്ണ സൈനിക ഭരണത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്ന ആകാംക്ഷയിലാണ് നയതന്ത്ര ലോകം.

മേഖലയിലെ മാറ്റങ്ങൾ

‘പ്രതിരോധത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ട്’ (Axis of Resistance) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹമാസ്, ഹിസ്ബുല്ല, ഹൂതികൾ തുടങ്ങിയ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് ഖാംനഈയുടെ മരണം വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. അവർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന സാമ്പത്തിക-സൈനിക പിന്തുണ നിലയ്ക്കുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇറാന്റെ സ്വാധീനം വലിയ തോതിൽ കുറയ്ക്കും. ഹിസ്ബുല്ലയുടെ തകർച്ചയും സിറിയയിലെ ഭരണമാറ്റവും ഇതിനോടകം തന്നെ ഇറാന്റെ പിടിയയച്ചിട്ടുണ്ട്.

വരും ദിവസങ്ങളിൽ യുഎൻ രക്ഷാസമിതി എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളും ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രതികരണങ്ങളും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ പുതിയ ഭൂപടം നിശ്ചയിക്കും. ഇസ്‌ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് എന്ന വ്യവസ്ഥിതി തന്നെ തകരുമോ അതോ പുതിയൊരു നേതാവിന് കീഴിൽ ഇറാൻ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുമോ? കാത്തിരുന്ന് കാണണം.

Summary

The death of Ayatollah Ali Khamenei amidst massive US-Israel airstrikes has plunged Iran into an unprecedented existential crisis, leaving a profound leadership vacuum in both its political and military structures. As top IRGC commanders and defense officials are also reported killed, the “Axis of Resistance” faces collapse, while internal celebrations in Iranian cities suggest a population ready for systemic change. The coming days will determine if Iran will undergo a transition managed by a new Supreme Leader, fall under direct military rule, or witness a full-scale revolution that ends decades of clerical governance.