FACT CHECK: പാർലിമെന്റിൽ രാഹുലും മോഡിയും വിരൽചൂണ്ടി കൊമ്പുകോർത്തുവോ?

ന്യൂഡൽഹി | പാർലമെന്റിന്റെ ബജറ്റ് സമ്മേളനത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധിയും ലോക്സഭയ്ക്കുള്ളിൽ നേർക്കുനേർ നിന്ന് തർക്കിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ചിത്രം സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നു. രാഹുൽ ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് നേരെ വിരൽ ചൂണ്ടുന്നതായും മോദി പ്രകോപിതനായി നിൽക്കുന്നതുമാണ് ചിത്രത്തിലുള്ളത്. എന്നാൽ ഈ ചിത്രം യഥാർത്ഥമല്ലെന്നും നിർമ്മിത ബുദ്ധി (AI) ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചതാണെന്നും പി ടി ഐ ഫാക്ട് ചെക്ക് വിഭാഗം നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തി.

പ്രചാരണം

ജനുവരി 28-ന് ആരംഭിച്ച പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനുവരി 30 മുതലാണ് ഈ ചിത്രം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയത്. മുഹമ്മദ് വാരിസ് അലി എന്ന ഫേസ്ബുക്ക് ഉപയോക്താവ് പങ്കുവെച്ച ചിത്രത്തിന് ഇതിനോടകം 8.1 ദശലക്ഷത്തിലധികം വ്യൂസ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘ബബ്ബർ ഷേർ’, ‘സിംഹത്തിന് സവാ സിംഹത്തെ കിട്ടി’ തുടങ്ങിയ അടിക്കുറിപ്പുകളോടെയാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധി അനുകൂലികൾ ഈ ചിത്രം പ്രധാനമായും പങ്കുവെക്കുന്നത്.

വസ്തുത

പ്രചരിക്കുന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കാൻ ഗൂഗിൾ ലെൻസ് ഉപയോഗിച്ച് തിരഞ്ഞപ്പോൾ സമാനമായ രീതിയിൽ പലരും ഈ ചിത്രം പങ്കുവെച്ചതായി കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ വിശ്വാസയോഗ്യമായ ഒരു മാധ്യമവും ഇത്തരമൊരു വാർത്തയോ ദൃശ്യങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല. പാർലമെന്റിനുള്ളിൽ പ്രധാനമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും ഇത്തരത്തിൽ നേർക്കുനേർ തർക്കിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അത് വലിയ വാർത്താപ്രാധാന്യം നേടുമായിരുന്നു.

ചിത്രം സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഇത് എഐ നിർമ്മിതമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി ഘടകങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു:

• ലോക്സഭയ്ക്കുള്ളിൽ അഞ്ച് ക്യാമറ പേഴ്സൺമാർ നിൽക്കുന്നത് ചിത്രത്തിൽ കാണാം. സഭയുടെ നടപടികൾക്കിടയിൽ ഇത്തരത്തിൽ ക്യാമറ സംഘം നിൽക്കുന്നത് അസാധ്യമാണ്.
• ചിത്രത്തിലുള്ളത് പഴയ ലോക്സഭാ ചേംബറാണ്. എന്നാൽ നിലവിൽ പാർലമെന്റ് നടപടികൾ നടക്കുന്നത് പുതിയ മന്ദിരത്തിലാണ്.

കൂടുതൽ വ്യക്തതയ്ക്കായി എഐ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള ‘ഹൈവ് മോഡറേഷൻ’ (Hive Moderation) എന്ന ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, ഈ ചിത്രം 99.8 ശതമാനവും എഐ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വ്യക്തമായി.

നിഗമനം

പാർലമെന്റിൽ നരേന്ദ്ര മോദിയും രാഹുൽ ഗാന്ധിയും തമ്മിൽ തർക്കിക്കുന്നതായി പ്രചരിക്കുന്ന ചിത്രം വ്യാജമാണ്. ഇത് എഐ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ചിത്രമാണെന്ന് പി ടി ഐ ഫാക്ട് ചെക്ക് സ്ഥിരീകരിച്ചു.