Cover Story
ചരിത്രത്തിന്റെ ഉണങ്ങാത്ത വ്രണങ്ങളിലൂടെ...
യുദ്ധം ഭൂപടത്തിലെ അതിരുകൾ മാറ്റുന്നതല്ല, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതം കശക്കിത്തകർക്കുന്നതാണ്. രാസായുധങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരങ്ങളിലും കുടുംബങ്ങളിലും പ്രകൃതിയിലും തലമുറകളിലുമുണ്ടാക്കിയ തീരാക്ഷതം അനുഭവിച്ചപ്പോൾ യുദ്ധം എത്ര ക്രൂരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെ സന്ദർശകർക്ക് കുറിപ്പെഴുതാൻ കിട്ടിയ തുണ്ട് കടലാസ് കൈയിലെടുത്തിട്ടും ഒന്നും എഴുതാനായില്ല. കണ്ട വേദനയും അനുഭവിച്ച ഭീതിയും വാക്കുകളിൽ ഒതുക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു.
ഹോ ചി മിൻ നഗരത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാതം മുതൽ വിയറ്റ്നാം എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. തെളിഞ്ഞ കാലാവസ്ഥ, വൃത്തിയുള്ള വീഥികൾ, ചിട്ടയോടെ നിരന്നുരുളുന്ന ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ, ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മനുഷ്യ ജീവിതം. എല്ലാം അപരിചിതമായൊരു ശാന്തതയോടെയായിരുന്നു. വാഹനങ്ങളുടെ കുത്തൊഴുക്ക്. പക്ഷേ, അശ്രദ്ധയുടെ അലറലോ അനിയന്ത്രിതമായ മത്സരമോയില്ല. കാൽനടയാത്രികന് ഇടം നൽകുന്ന സാരഥിമാരെയും ചട്ടങ്ങളോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന യാത്രാസംസ്കാരത്തെയും ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഒരു ദേശത്തിന്റെ പുരോഗതി കെട്ടിടങ്ങളിലോ വാഹനങ്ങളിലോ മാത്രം അളക്കാനാകില്ല; പൊതുജീവിതത്തിലെ ദാനാദാനങ്ങളിലും അതിന്റെ അളവ് തുടിച്ചുനിൽക്കണം. അത് ഈ രാജ്യത്ത് വേണ്ടുവോളമുണ്ട്.
സൈഗോണിന്റെ പഴയ ചത്വരങ്ങളിലൂടെ നടന്നപ്പോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ പല പാളികൾ ഒന്നിനുമുകളിൽ മറ്റൊന്ന് അടിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതായി തോന്നി. ഫ്രഞ്ച് ദുർഭരണത്തിന്റെ ഓർമയായി ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്ന അഞ്ചലാപ്പീസ് (Saigon Central Post Office), അതിനടുത്തുള്ള ബസലിക്ക ( Notre – Dame Cathedral Basilica), പുസ്തകങ്ങളുടെയും ചിന്തകളുടെയും തുറന്ന വിനിമയ ചന്ത ( Book Street ) ഇവയെല്ലാം ഒരു നഗരത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്മൃതികൾ തന്നെയാണ്. ഡിജിറ്റൽ സന്ദേശങ്ങളുടെ പുത്തൻ കാലത്തും പോസ്റ്റ് ഓഫീസിൽനിന്ന് ആളുകൾ കത്തയക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കാലം പൂർണമായി തിരസ്കരിച്ചെന്ന് നാം കരുതുന്ന വികാരങ്ങൾ ജീവസമ്പന്നമായി മനുഷ്യ ധമനികളിൽ തുടരുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലായി. ഫ്രഞ്ച് വാസ്തുശൈലിയുടെ പ്രാക്തന ഗാംഭീര്യത്തിനുള്ളിൽ ഇന്ന് സ്വതന്ത്ര വിയറ്റ്നാമിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതം ഒഴുകുന്നു.
മായിക വെളിച്ചത്തിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്ന പഴയ സൈഗോൺ സിറ്റി ഹാൾ, ഇന്നത്തെ ഹോ ചി മിൻ സിറ്റി. പീപ്പിൾസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ആസ്ഥാനമാണിന്നിത്. ഒരിക്കൽ കോളനിഭരണത്തിന്റെ ശാസനാകേന്ദ്രമായിരുന്നു അവിടം. അതിന്റെ മുന്നിൽ ഹോ ചി മിന്റെ ഭീമാകാരമായ പ്രതിമ നിശബ്ദമായി നിൽക്കുന്നു. ആ നിശബ്ദതയിലും ഹോ നമ്മോട് പോരാട്ടത്തെ പ്രതി വാചാലമാകുന്നപോലെ. ഒരിക്കൽ അധിനിവേശത്തിന്റെ കേദാരമായിരുന്ന ഇവിടം ഇന്ന് അതിനെതിരെയുള്ള സമരത്തിന്റെ പ്രതീകം എഴുന്നു നിൽക്കുന്നത് ചരിത്രത്തിന്റെ കാവ്യനീതിയല്ലാതെ മറ്റെന്ത്. ഭൂമിയുടെ രൂപം മാറാം; നഗരങ്ങളുടെ പേരുകൾ മാറാം; പക്ഷേ ചരിത്രം ഏതെങ്കിലും ഒളിയിടങ്ങളിൽ കാലം പാത്തുവെക്കും.
ചരിത്രമുറങ്ങുന്ന യുദ്ധസ്മാരകം
ഈ നഗരയാത്രയുടെ ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ അനുഭവം യുദ്ധസ്മാരകം (War Remnants Museum) ആയിരുന്നു. അവിടെ കാണുന്ന ചിത്രങ്ങളും രേഖകളും ഒരു മ്യൂസിയത്തിലെ പ്രദർശനവസ്തുക്കളായി മാത്രം തോന്നിയില്ല; ചരിത്രത്തിന്റെ ഉണങ്ങാത്ത വ്രണങ്ങളായിരുന്നു അവ. യുദ്ധം ഭൂപടത്തിലെ അതിരുകൾ മാറ്റുന്നതല്ല, സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങൾ കശക്കിത്തകർക്കുന്നതാണ്. രാസായുധങ്ങൾ മനുഷ്യശരീരങ്ങളിലും കുടുംബങ്ങളിലും പ്രകൃതിയിലും തലമുറകളിലുമുണ്ടാക്കിയ തീരാക്ഷതം അനുഭവിച്ചപ്പോൾ യുദ്ധം എത്ര ക്രൂരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെ സന്ദർശകർക്ക് കുറിപ്പെഴുതാൻ കിട്ടിയ തുണ്ട് കടലാസ് കൈയിലെടുത്തിട്ടും എനിക്ക് ഒന്നും എഴുതാനായില്ല. കണ്ട വേദനയും അനുഭവിച്ച ഭീതിയും വാക്കുകളിൽ ഒതുക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു. എന്റെ നിശബ്ദത തന്നെയാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും സത്യസന്ധമായ പ്രതികരണമായി തോന്നിയത്.
അടുത്ത ദിവസം റീയൂണിഫിക്കേഷൻ പാലസിൽ എത്തിയപ്പോൾ ചരിത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം കണ്ടു. 1975 ഏപ്രിൽ 30ന് ടാങ്കുകൾ കവാടം തകർത്ത് അകത്തേക്ക് കയറിയ ചിത്രം ലോകം കണ്ട ഈ കൊട്ടാരം, ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിന്റെയും രാജ്യത്തിന്റെ പുനരേകീകരണത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിൽക്കുന്നു. പ്രസിഡന്റിന്റെ ഓഫീസ്, സുരക്ഷാസമിതി മുറി, നയതന്ത്ര സ്വീകരണമുറി, സമ്മേളനഹാൾ… ഓരോ ഇടവും അധികാരത്തിന്റെ ഭാരം, യുദ്ധത്തിന്റെ അനിശ്ചിതത്വം, ചരിത്രത്തിന്റ വഴിത്തിരിവുകൾ എന്നിവ ഓർമിപ്പിച്ചു. മുറികളിൽ തൂങ്ങിയ ഭൂപടങ്ങളിലേക്കു നോക്കുമ്പോൾ, അവയിലെ രേഖകൾ ഒരിക്കൽ മനുഷ്യജീവിതങ്ങളുടെ അതിരുകളായിരുന്നുവെന്ന് തോന്നി. ഒരു നിറം മാറുമ്പോൾ ഒരു നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം മാറിയിരിക്കാം; എന്നാൽ അതിനൊപ്പം എത്രയോ മനുഷ്യരുടെ പ്രതീക്ഷകൾ തകർന്നിരിക്കാം.
കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുറ്റത്ത് കണ്ട വിശാലമായ വൃക്ഷജാലങ്ങൾ ഈ ചിന്തക്ക് മറ്റൊരു രൂപം നൽകി. പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലൂടെ പോലും വേരുപടലങ്ങൾ പടർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു ഭീമൻ വൃക്ഷം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. ശിഖരങ്ങളെ ഉയർത്തിനിർത്തുന്നത് കൊമ്പുകളുടെ ഭംഗിയല്ല, മണ്ണിലേക്കും മണ്ണിനുമുകളിലേക്കും പടർന്ന വേരുകളാണ്. ഒരു രാജ്യവും അതുപോലെ തന്നെയാണല്ലോ. അതിന്റെ യഥാർഥ ശക്തി അധികാരമന്ദിരങ്ങളിലല്ല; ജനങ്ങളുടെ ഓർമകളിലും ഭാഷയിലും സംസ്കാരത്തിലും മണ്ണിനോടുള്ള ആത്മബന്ധത്തിലും സഹനശേഷിയിലുമാണ്. വിയറ്റ്നാമിന്റെ പുനർജന്മം ഈ വേരുകളുടെ ശക്തിയാലാണെന്നു തോന്നി.
ഹാനോയിലേക്കും നിൻ ബിന്നിലേക്കും നീങ്ങിയപ്പോൾ വിയറ്റ്നാമിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം തുറന്നുവന്നു. ഹാനോയുടെ തിരക്കിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട് നിൻ ബിന്നിലെ പച്ചപ്പിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ നഗരത്തിന്റെ ശബ്ദം പതുക്കെ മങ്ങുന്നു. വയലുകൾക്കിടയിൽ കുത്തനെ ഉയരുന്ന ചുണ്ണാമ്പുമലകൾ, അവയുടെ ഇടയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന തോടും ചെറുപുഴകളുo അവതീർക്കുന്ന നിശബ്ദഗ്രാമങ്ങളും. പ്രകൃതി തന്നെ മഹാശിൽപ്പിയായ ഭൂദൃശ്യം. എന്നാൽ നിൻ ബിന്നിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിനിടയിലും എന്റെ കണ്ണുകൾ വള്ളം തുഴയുന്ന മനുഷ്യരിലേക്കാണ് തിരിഞ്ഞത്. പലരും കാലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് വള്ളം മുന്നോട്ട് നീക്കിയത്. സഞ്ചാരികൾക്ക് അതൊരു കൗതുകം; പക്ഷേ ആ കൗതുകത്തിനു പിന്നിൽ നീണ്ട ശരീരാധ്വാനത്തിന്റെ പരിക്ഷീണതയുണ്ട്.
വിയറ്റ്നാമിലെ മതജീവിതവും ഏറെ അതിശയിപ്പിച്ചു. ഹോ ചി മിൻ നഗരത്തിൽ മസ്ജിദും ഹിന്ദുക്ഷേത്രവും ക്രൈസ്തവ ദേവാലയവും പഗോഡയും കണ്ടു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനമുള്ള ഒരു രാജ്യത്ത് മതത്തിന്റെ ഈ സാന്നിധ്യം കൗതുകകരമായിരുന്നു. വിയറ്റ്നാമിനെ ഒരു വാക്കിൽ മതവിരുദ്ധമെന്നോ പൂർണ മതസ്വതന്ത്രമെന്നോ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇവിടെ മതജീവിതം പാരമ്പര്യത്തോടും കുടുംബസ്മരണയോടും പ്രാദേശികസംസ്കാരത്തോടും ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ഹാനോയിലെ അൽ നൂർ മസ്ജിദിലേക്കുള്ള എന്റെ വെള്ളിയാഴ്ച യാത്ര ഈ ചിന്തക്ക് വ്യക്തിപരമായ ഒരു വേദനയും നൽകി. ജുമുഅ നമസ്കാരത്തിനായി ഏറെ പ്രയാസപ്പെട്ടു അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ മുന്നിൽ കണ്ടത് അടഞ്ഞ ഗേറ്റായിരുന്നു. കെട്ടിടത്തിന്റെ സുരക്ഷാപ്രശ്നം കാരണം അന്നത്തെ ജുമുഅ നടക്കില്ലെന്നും പകരം സ്ഥലത്തേക്ക് ആരാധന മാറ്റാനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അറിയിപ്പിൽ എഴുതിയിരുന്നു. എന്നെപ്പോലെ ദൂരം സഞ്ചരിച്ചെത്തിയ അനേകം വിശ്വാസികളുടെ നിരാശ ആ ഗേറ്റിനു മുന്നിൽ സങ്കടമായി ഖനീഭവിച്ചുനിന്നു. എന്നാൽ ഹാനോയിലെ ചെറിയ മുസ്്ലിം സമൂഹത്തിന് ആരാധനക്കുള്ള ഇടം എത്ര പരിമിതമായിരിക്കാമെന്നത് അപ്പോഴാണ് കൂടുതൽ വ്യക്തമായത്. ഒരു രാജ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ അതിന്റെ ഭീമൻ സ്മാരകങ്ങളും ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളും മാത്രം കണ്ടാൽ പോര; ചിലപ്പോൾ ആരാധനാലയത്തിന്റെ അടഞ്ഞ വാതിലിനു മുന്നിലും വന്നു നിൽക്കണം. അതിന്റെ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യം കൂടുതൽ വെളിവാകുന്നത് അപ്പോഴാണ്.
വിയറ്റ്നാമിന്റെ ഗ്രാമജീവിതവും നഗരവികസനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം യാത്രയിൽ പല ഇടങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെട്ടു. വയലിൽ കണ്ട കർഷകരുമായി സംസാരിച്ചപ്പോൾ അവരുടെ ദിവസവരുമാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ ആകുലപ്പെടുത്തി. നഗരത്തിൽ വിനോദസഞ്ചാരികളെ നയിക്കുന്ന ഗൈഡിന്റെ വരുമാനം കർഷകന്റേതിനെക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നു; വികസനത്തിന്റെ കണക്കുകൾ ഉയരുമ്പോഴും ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഉറപ്പും ആശ്വാസവും ആത്മവിശ്വാസവും എവിടെയും പ്രശ്നം തന്നെയാണ്.
വിയറ്റ്നാം അതിവേഗം മാറുന്ന രാജ്യമാണ്. വ്യവസായം, കയറ്റുമതി, വിദേശനിക്ഷേപം, വിനോദസഞ്ചാരം, നഗരവത്്കരണം. എങ്ങും വളർച്ചയുടെ തിളങ്ങുന്ന മുഖങ്ങൾ. വ്യക്തമാണ്; അതിന്റെ മനുഷ്യചോദ്യങ്ങളും അത്രതന്നെ വ്യക്തമാണ്.
ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ കണ്ട “Lotus Water Puppetry’ വിയറ്റ്നാമിന്റെ ഈ ജനകീയജീവിതത്തെ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. വെള്ളത്തിനുമുകളിൽ ചലിക്കുന്ന പാവകളിലൂടെ നെൽകൃഷി, മീൻപിടിത്തം, താറാവു മേയ്ക്കൽ, ഗ്രാമോത്സവം. വെള്ളം അവിടെ പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗം മാത്രമല്ല; കൃഷിപ്പാടത്തിന്റെ, ഉപജീവനത്തിന്റെ, വിശ്വാസത്തിന്റെ, കലയുടെ ഒക്കെയും ഭാഗമാണ്.
വിയറ്റ്നാമിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഹാനോയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ ബുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ട്രാൻ ക്വോക് പഗോഡ. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലേക്കു നീളുന്ന ചരിത്രമുള്ള ഈ പഗോഡ വെസ്റ്റ് ലേക്കിലെ ഒരു ചെറുദ്വീപുപോലെയുള്ള സ്ഥലത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു. ജലത്തിന്റെയും പച്ചപ്പിന്റെയും ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള പഗോഡ ഗോപുരത്തിന്റെയും സമന്വയം അതിന് അപൂർവമായ ഒരു സൗന്ദര്യം നൽകുന്നു. ഹാനോയുടെ നഗരജീവിതത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽനിന്ന് മാറി, മനസ്സ് ശാന്തമാക്കുന്ന ഒരു ആത്മീയ അഭയകേന്ദ്രം പോലെയാണ് ഈ സ്ഥലം അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഈ നിർമിതിയിൽ വിയറ്റ്നാമീസ് ബുദ്ധപാരമ്പര്യത്തിന്റെ സവിശേഷത കാണാം. ഇവിടെ എത്തുന്നവർ കാഴ്ച കാണുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ, ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും മൗനത്തിൽ നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കും.
ഇന്ത്യ – വിയറ്റ്നാം സൗഹൃദ സാക്ഷി
ട്രാൻ ക്വോക് പഗോഡയുടെ ഏറ്റവും ഹൃദയസ്പർശിയായ ആകർഷണം അവിടെയുള്ള ബോധിവൃക്ഷമാണ്. 1959ൽ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന ഡോ. രാജേന്ദ്രപ്രസാദ് വിയറ്റ്നാം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, ബോധിവൃക്ഷത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു തൈ പ്രസിഡന്റ് ഹോ ചി മിനിന് സമ്മാനിച്ചു. ഹോ ചി മിനിനൊപ്പമാണ് ആ തൈ ട്രാൻ ക്വോക് പഗോഡയിൽ നട്ടത്.
ഇന്ന് ആ വൃക്ഷം ഒരു സാധാരണ സസ്യമല്ല; ഇന്ത്യയും വിയറ്റ്നാമും പങ്കിടുന്ന സൗഹൃദത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമാണ്. ബോധ്ഗയയിൽനിന്ന് ഹാനോയിലേക്കെത്തിയ ആ തൈ, രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ ആദരവിന്റെയും സാംസ്കാരിക ബന്ധത്തിന്റെയും ചരിത്രം ഇന്നും മൗനമായി പറയുന്നുവെന്ന തോന്നൽ സന്ദർശകനിലുണ്ടാക്കും.
ഈ യാത്രയിലുടനീളം വിയറ്റ്നാമിനെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ രൂപപ്പെട്ട ചിത്രം ഒരൊറ്റരേഖയിലുള്ളതല്ല. അത് ഫ്രഞ്ച് കോളനിവാഴ്ചയുടെ ഓർമകളുള്ള ഒരു ദേശമാണ്; അതേ സമയം സ്വന്തം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി അസാമാന്യമായ സഹനം വഹിച്ച ജനതയുടെ ദേശവുമാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ രാസമുറിവുകൾ ഇന്നും ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന രാജ്യവുമാണ്; അപ്പോഴും വികസനത്തിലേക്കു വേഗത്തിൽ കുതിക്കുന്ന രാജ്യവും. ഏകകക്ഷി രാഷ്ട്രീയസംവിധാനമുള്ള രാജ്യവുമാണ് വിയറ്റ്നാം. അതിശയകരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളുടെ നാടാണത്; ആ സൗന്ദര്യത്തിനുപിന്നിൽ വിയർപ്പൊഴുക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ സ്വന്തം നാടും.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രം ഭരണാധികാരികളുടെയോ യുദ്ധങ്ങളുടെയോ സ്മാരകങ്ങളുടെയോ ചരിത്രത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. അത് സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ചരിത്രമാണ്. വയലിൽ വിയർക്കുന്ന കർഷകന്റേത്, ഗുഹകളിലൂടെ വള്ളം തുഴയുന്ന വള്ളക്കാരന്റേത്, കുടുംബഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടുന്ന യുവഗൈഡിന്റേത്, അടഞ്ഞ മസ്ജിദ് വാതിലിനു മുന്നിൽ പ്രാർഥന കാത്തുനിൽക്കുന്ന വിശ്വാസിയുടേത്, നഗരവെളിച്ചത്തിൽ പഴയ കെട്ടിടത്തെ നോക്കി സ്വന്തം ഭൂതകാലത്തെ ഓർക്കുന്ന ജനതയുടേത്.
വിയറ്റ്നാം മനോഹരമായ കാഴ്ചകളുടെ നാട് മാത്രമായി ഓർമയിൽ നിലനിൽക്കില്ല. ചരിത്രം വേരുകളിലൂടെ ശ്വസിക്കുന്ന, വേദനയെ അതിജീവനമാക്കി മാറ്റിയ, വികസനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തോടൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ നിഴലുകളും സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ജനതയുടെ നാടായി അത് ഓർമയിൽ തുടരും. മണ്ണിൽ ആഴത്തിൽ പടർന്ന വേരുകൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത്, എത്ര വലിയ കൊടുങ്കാറ്റുകൾക്കുശേഷവും ഒരു വൃക്ഷത്തിനും ഒരു ജനതക്കും വീണ്ടും ഉയർന്നുനിൽക്കാനാവുമെന്ന വിശ്വാസമാണ് വിയറ്റ്നാം എനിക്ക് സമ്മാനിച്ചത്.
Content Highlights:
A detailed travelogue capturing the vivid essence of Vietnam through its historic streets, colonial architecture, and war memorials. The writer explores cultural landmarks including the Saigon Central Post Office, War Remnants Museum, Reunification Palace, and Tran Quoc Pagoda. The journey highlights the resilience of Vietnamese people, their rich heritage, and strong historical ties with India.




