അക്രമ രാഷ്ട്രീയവും ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധവും

ഇന്ത്യയുടെ എണ്‍പതാം സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനാഘോഷങ്ങളുടെ രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ് ആഗസ്റ്റ് 13ന് പടിഞ്ഞാറന്‍ ബംഗാളിലെ ബങ്കുറ ജില്ലയിലുള്ള ഇന്ദാസിലെ കരിശൂണ്ട ഗ്രാമത്തില്‍ അരങ്ങേറിയ ദാരുണമായ സംഭവം, സമകാലിക ഭാരതത്തിലെ പൗരാവകാശ പ്രതിരോധങ്ങളുടെയും ജനാധിപത്യ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും ചരിത്രത്തില്‍ അത്യന്തം ഗൗരവമേറിയ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുകയാണ്. ഗ്രാമത്തിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിലെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ തകര്‍ച്ചയെയും കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കുകയും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ നവീകരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്ത സി ജെ പി പ്രവര്‍ത്തകന്‍ അബ്ദുല്‍ ഹഫീസിനു നേരെയുണ്ടായ ക്രൂരമായ മര്‍ദനവും മകനെ രക്ഷിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ പിതാവ് ശൈഖ് മുഹമ്മദ് മാഫിക് കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവവും രാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങളുടെ അതിക്രൂരമായ മുഖം വീണ്ടും തുറന്നുകാട്ടുന്നു. എന്നാല്‍, ആഘാതകരമായ ദുരന്തത്തിനു ശേഷവും ഉയര്‍ന്നുവന്ന രാഷ്ട്രീയ- സാമൂഹിക നിലപാടാണ് ഈ സംഭവത്തെ കേവലമൊരു രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് ഉയര്‍ത്തുന്നത്.

പിതാവിന്റെ വിയോഗത്തില്‍ നഷ്ടപരിഹാരമായി ഭരണകൂടമോ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളോ വാഗ്ദാനം ചെയ്‌തേക്കാവുന്ന വ്യക്തിഗത ധനസഹായങ്ങളോ സാന്ത്വന നടപടികളോ നിരസിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ഗ്രാമത്തില്‍ അറിവിന്റെയും തുല്യതയുടെയും കേന്ദ്രമായി ഒരു വിദ്യാലയം സ്ഥാപിക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലൂടെ അബ്ദുല്‍ ഹഫീസ് പരമ്പരാഗതമായ “ഇര’ വാദത്തെ സ്വയം മറികടക്കുകയാണ്. രാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വ്യക്തിഗതവും കുടുംബപരവുമായ തകര്‍ച്ചകളെ കേവലമായ സഹതാപ തരംഗത്തിലോ ആശ്വാസ ധനസഹായത്തിലോ ഒതുക്കിത്തീര്‍ക്കാന്‍ ഭരണകൂട വ്യവഹാരങ്ങള്‍ എക്കാലവും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നാല്‍, ഒരു ജീവന്റെ വിടവാങ്ങലിന് പകരമായി തന്റെ തലമുറക്ക് വെളിച്ചമേകുന്ന വിദ്യാലയം ഉയര്‍ന്നുവരണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുമ്പോള്‍, നീതി എന്ന ആശയത്തെത്തന്നെ തികച്ചും സ്ഥായിയായ സാമൂഹിക സ്ഥാപന നിര്‍മിതിയിലൂടെ പുനര്‍നിര്‍വചിക്കുകയാണ് ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത്.
സി ജെ പി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന “സ്‌കൂള്‍ ഠീക് കരോ’ (വിദ്യാലയങ്ങള്‍ ശരിയാക്കൂ) എന്ന പ്രചാരണ പരിപാടിയും അതിന്റെ ഭാഗമായി ഉയര്‍ന്നുവരുന്ന ജനകീയ മുന്നേറ്റങ്ങളും ഈ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ അത്യധികം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു പ്രദേശത്തെ അടിസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങളെയും ഭരണകൂടത്തിന്റെ വികസന വാഗ്ദാനങ്ങളെയും വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളെയും മുന്‍നിര്‍ത്തി പൗരന്മാര്‍ നടത്തുന്ന സാമൂഹിക പരിശോധനകള്‍ അഥവാ സോഷ്യല്‍ ഓഡിറ്റ്, കേവലമൊരു പ്രാദേശിക ഭരണനിര്‍വഹണ വിഷയമല്ല. മറിച്ച്, പാര്‍ശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന പൗരാവകാശങ്ങളുടെ ഉറച്ച വീണ്ടെടുപ്പാണത്. വോട്ടവകാശത്തിലോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന ഒന്നല്ല ജനാധിപത്യമെന്നും, അത് പൗരന്റെ പ്രാഥമിക ആവശ്യങ്ങളായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ആരോഗ്യത്തിലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഉറപ്പുവരുത്തലാണെന്നും ഇത്തരം പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകള്‍ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നു.

ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാല്‍, അറിവിനെയും വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയകളെയും ജനാധിപത്യവത്കരിക്കാനുള്ള ഏത് ശ്രമവും ഏകാധിപത്യ ബോധ്യങ്ങളുള്ള അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെ എക്കാലവും അസ്വസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സാക്ഷരതയും രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യവുമുള്ള ജനത നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക ക്രമങ്ങളെയും അധികാര ദുര്‍വിനിയോഗങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുമെന്ന ഭയമാണ് അതിക്രമങ്ങളിലേക്ക് അധികാരികളെയും അനുബന്ധ ശക്തികളെയും നയിക്കുന്നത്. ബംഗാളിലെ ഗ്രാമീണ മേഖലകളില്‍ ദീര്‍ഘകാലമായി നിലനില്‍ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘര്‍ഷങ്ങളുടെയും ആള്‍ക്കൂട്ട അക്രമങ്ങളുടെയും പുതിയൊരു തലമാണ് ഇവിടെ തെളിയുന്നത്. പൗരന്റെ ന്യായമായ അവകാശവാദങ്ങളെയും വിയോജിപ്പുകളെയും ദേശീയവിരുദ്ധമെന്നോ രാജ്യദ്രോഹമെന്നോ ഉള്ള അതിതീവ്ര മുദ്രകുത്തലുകളിലൂടെ അപരവത്കരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, ഭയരഹിതമായ രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യത്തോടെ നിലയുറപ്പിക്കുന്ന പുതിയ തലമുറയുടെ ഉറച്ച പ്രതീകമാണ് ഹഫീസിനെപ്പോലുള്ള ചെറുപ്പക്കാരിലൂടെ വെളിപ്പെടുന്നത്.

വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ തകര്‍ച്ചയും അടച്ചുപൂട്ടലും ദരിദ്ര-പാര്‍ശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളെയാണ് ഏറ്റവും രൂക്ഷമായി ബാധിക്കുന്നത്. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നില്‍ക്കുന്ന കുടുംബങ്ങളിലെ കുട്ടികള്‍ക്ക് സാമൂഹിക ചലനശേഷിയും അന്തസ്സുള്ള ജീവിതവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഏക മാര്‍ഗം പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായമാണ്. അതിനു നേരെയുണ്ടാകുന്ന ചോദ്യങ്ങളെ കായികബലം കൊണ്ടോ ഭയം വിതച്ചോ അടിച്ചമര്‍ത്താമെന്ന അക്രമികളുടെ ധാരണയെയാണ് പുതിയ സ്‌കൂള്‍ എന്ന ആവശ്യത്തിലൂടെ ഹഫീസും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനങ്ങളും പ്രതിരോധിക്കുന്നത്. വിദ്വേഷത്തിനും അക്രമത്തിനും പകരമായി അറിവിനെയും പ്രബുദ്ധതയെയും പ്രതിരോധ ആയുധമാക്കുന്ന ഇത്തരം രീതികള്‍ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അതിജീവനത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭീതിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തെ മറികടന്ന്, പാര്‍ശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങളെ മുന്‍നിര്‍ത്തി നടത്തുന്ന ഈ പോരാട്ടം ഏതെങ്കിലുമൊരു പ്രദേശത്തിന്റെ മാത്രം വിഷയമല്ല.

ഭയരഹിതമായി ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കാനുള്ള പൗരന്റെ അവകാശവും പൊതുമുതലും ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളും ജനക്ഷേമത്തിനായി വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനുള്ള ജനകീയ ഇടപെടലുകളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ചോര വീണ മണ്ണില്‍ നിന്ന് അറിവിന്റെ പുതിയൊരു കേന്ദ്രം ഉയര്‍ന്നുവരണമെന്ന ഈ ഉറച്ച നിലപാടിനൊപ്പം നിലയുറപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ സമകാലിക ഇന്ത്യയില്‍ ജനാധിപത്യപരമായ പൗരാവകാശങ്ങള്‍ തിരിച്ചെടുക്കാനുള്ള പോരാട്ടത്തില്‍ പങ്കാളികളാകുക കൂടിയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

വ്യക്തിപരമായ നഷ്ടങ്ങള്‍ക്ക് ഭരണകൂടം നല്‍കുന്ന സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരം താത്കാലികമായ ആശ്വാസമായേക്കാം. എന്നാല്‍ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിനാശകരമായ രാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങള്‍ക്ക് പകരമായി ഒരു വിദ്യാലയം നിര്‍മിച്ച് നല്‍കണമെന്ന ആവശ്യം കേവലമൊരു ഭൗതിക നിര്‍മിതി മാത്രമല്ല. ഏതൊരു ജനതയെയാണോ അജ്ഞതയിലും ഭയത്തിലും നിര്‍ത്തിക്കൊണ്ട് അടക്കിഭരിക്കാന്‍ ചില അധികാര കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ശ്രമിക്കുന്നത്, അതേ ജനതയെ ചിന്താശേഷിയും ആത്മാഭിമാനവുമുള്ള സമൂഹമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ശാശ്വതമായ വിപ്ലവമാണത്. അക്രമത്തിലൂടെ പ്രതിപക്ഷ ശബ്ദങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാം എന്ന ഏകാധിപത്യ യുക്തിയെ, തലമുറകള്‍ക്ക് അറിവ് പകരുന്ന ഒരു പൊതുസ്ഥാപനം പടുത്തുയര്‍ത്തിക്കൊണ്ട് ചെറുക്കുക എന്നത് ഏറ്റവും സര്‍ഗാത്മകമായ ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ രീതിയാണ്. സാധാരണക്കാരായ പൗരന്മാര്‍ കേവലം ഭരണകൂട ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ നിഷ്‌ക്രിയ കൈപ്പറ്റുകാര്‍ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്ന നിലവിലെ സാമൂഹികാവസ്ഥക്ക് ഇതൊരു ബദല്‍ മാതൃക നല്‍കുന്നുണ്ട്. പൊതുവിദ്യാലയങ്ങള്‍, ഗ്രാമീണ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങള്‍, റോഡുകള്‍, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍ എന്നിവ തങ്ങളുടെ അവകാശമാണെന്ന ബോധ്യത്തോടെ ഭരണകൂടത്തോട് കൃത്യമായ ഉത്തരവാദിത്വം ആവശ്യപ്പെടുന്ന പൗരസമൂഹത്തിന്റെ ആവിര്‍ഭാവമാണ് ഇവിടെ ദൃശ്യമാകുന്നത്. ഇത്തരം ജനകീയ പരിശോധനകള്‍ ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ഉയര്‍ന്നുവരുമ്പോള്‍ മാത്രമാണ് ജനാധിപത്യം അതിന്റെ യഥാര്‍ഥ അര്‍ഥത്തില്‍ അടിത്തട്ടിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്നത്.

അക്രമത്തിന് പകരം സ്ഥാപനനിര്‍മിതിയിലൂടെയും വിജ്ഞാന വ്യാപനത്തിലൂടെയും പ്രതികരിക്കുമ്പോള്‍, അക്രമ രാഷ്ട്രീയത്തെയും അതിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറയെയും തന്നെ അത് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്നു. തലമുറകളായി പകര്‍ന്നുനല്‍കപ്പെടുന്ന ഭയത്തെയും രാഷ്ട്രീയ പാരതന്ത്ര്യത്തെയും ഇല്ലാതാക്കാന്‍ ശാക്തീകരിക്കപ്പെടേണ്ട, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിനേക്കാള്‍ കരുത്തുറ്റ മറ്റൊരു ഉപകരണമില്ല. ഇന്ത്യന്‍ ജനാധിപത്യം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് പൗരാവകാശങ്ങളുടെ സങ്കുചിതവത്കരണമാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍, ഒരു മകന്റെ ന്യായമായ പോരാട്ടവും അവന്റെ പിതാവിന്റെ ത്യാഗവും ഉയര്‍ത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങള്‍ തികച്ചും പ്രസക്തമാണ്. വിദ്വേഷത്തിന്റെയും അക്രമത്തിന്റെയും ശക്തികള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ കീഴടങ്ങാതെ, നീതിയെ അറിവിന്റെ കേന്ദ്രമായി പുനര്‍നിര്‍വചിക്കുന്ന ഈ പോരാട്ടം ഭാവി ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങള്‍ക്ക് ദിശാബോധം നല്‍കുന്ന വെളിച്ചമായി മാറുമോ എന്നതാണ് നാം ഉറ്റുനോക്കേണ്ടത്.

പൊതുജീവിതത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെടുന്നവരുടെ സ്മരണകള്‍ പലപ്പോഴും കല്ലറകളിലും പ്രതിമകളിലും പ്രസംഗങ്ങളിലും ഒതുങ്ങിപ്പോകുകയാണ് പതിവ്. എന്നാല്‍, രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന്റെ ഓര്‍മ്മകളെ വരുംതലമുറകള്‍ക്ക് അറിവ് പകരുന്ന വിദ്യാലയമാക്കി മാറ്റുമ്പോള്‍, അത് കേവലമൊരു സ്മാരകത്തിനപ്പുറം സജീവമായൊരു ജനാധിപത്യ പ്രതിരോധ സംവിധാനമായി മാറുന്നു. പ്രതികാരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിന് അതേ നാണയത്തില്‍ മറുപടി നല്‍കുന്നതിന് പകരം, കൂടുതല്‍ പ്രബുദ്ധതയുള്ള ജനതയെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങള്‍ വഴി മറുപടി നല്‍കാന്‍ സമൂഹം തയ്യാറാകുമ്പോള്‍ മാത്രമാണ് അക്രമത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചകളെ തടയാന്‍ സാധിക്കുന്നത്.

അധികാരത്തിന്റെയും ഭയത്തിന്റെയും നിര്‍മിതികളെ നിഷ്പ്രഭമാക്കി ഒരു ജനത തങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യവും പൊതുസൗകര്യങ്ങളും ഭരണകൂടത്തോട് വീണ്ടെടുക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോള്‍, അവിടെ ജനാധിപത്യ സംസ്‌കാരം കൂടുതല്‍ ആഴമുള്ളതാകുന്നു. അക്രമ രാഷ്ട്രീയത്താല്‍ ഇരയാക്കപ്പെടുന്നവരുടെ യഥാര്‍ഥ അതിജീവനം എന്നത് ഭയത്തിന് കീഴടങ്ങാതെ, വരുംതലമുറയെ അറിവിലൂടെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലൂടെയും കൂടുതല്‍ കരുത്തുറ്റവരാക്കി മാറ്റുന്ന സങ്കല്‍പ്പങ്ങള്‍ പടുത്തുയര്‍ത്തുക എന്നതിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.

Content Highlights:
In Bankura, West Bengal, CJP worker Abdul Hafeez’s father was killed while defending his son’s demand for better public school infrastructure. Hafeez rejected government compensation, demanding the establishment of a school in his village instead. The initiative highlights citizen-led social audits and democratic rights.